Adenike Grange
Éwn malábó:Infobox officeholder
Adenike Grange
listen (help·info) chi professor paediatrics ki kw'ojanẹ Naijiria, consultant, ak'ọtakada kpai Minister of Health kw'ubi. Ma du dago ọjọ k'ochu ebie nolu ọjọ ọgwu ny'ọwọ mẹlu efu ọdọ 2007, i ma d'onobulẹ ejodudu ki dẹ uña Minister of Health. Ẹgba ki d'oji ede, i ch'ukọlọ todu kpunyi ogwu ki gba ny'ọgba, ki fu akanya ọma ebi bulọ manyi ami ọga kẹ dẹ alimeji ujọ amonẹ. Ma fu mu, ẹnẹ ki jẹ nwu ma mu chi Umaru Musa Yar'Adua oji ọkọ ₦300 million ku ma ma du ch'ukọlọ-n ki d'ọwọ nwu. Anubi lẹ Economic and Financial Crimes Commission (EFCC) t'ẹju anẹ ẹnwu du ki l'ugbo nwu ta ki dago ku ma che ajama nwu. I t'anẹ kw'uña lẹ ọjọ k'ochu ẹta nolu ọjọ ogwu ny'ọwọ mọfa efu ọdọ 2008.
Ohiala
[nwọ́che | nwó étéwn che]Adenike Grange lo t'unyi ukọchẹ ẹdọ mẹfa nwu yi Lagos anubi lẹ ẹdọ mẹgweji nwu yi St. Francis' College, Letchworth ojanẹ United Kingdom. Kw'efu ọdọ 1958 t'efu ọdọ 1964 uch'ukọchẹ ogwu yi University of St Andrews ojanẹ Scotland. I ch'ukọlọ yi Dudley Road Hospital ojanẹ Birmingham ọgba taki dabi t'ojanẹ Naijiria efu ọdọ 1965, ugbo ki na ch'ukọlọ yi Lagos hospital kpọọ. I dabi lo t'ojanẹ UK efu ọdọ 1967 taki che agboji ogijo (pediatrics) yi St Mary's Hospital for Children, taki gba ọtakada Diploma efu Child Health efu ọdọ 1969. Efu ọdọ 1971, I dama kpai Lagos University Teaching Hospital. Efu ọdọ 1978, i mu d'akonẹ ẹnwu yi College of Medicine, University of Lagos.I che ak'onẹ ẹnwu ogijo efu ọdọ 1981 manyi professor efu ọdọ 1995.[1]
Grange ch'ukọlọ consultant nwi Federal Ministry of Health, WHO, UNICEF, UNFPA manyi USAID.[2] I ch'adibe nwu WHO oji Reproductive Health Programme ojanẹ Naijiria kwefu ọdọ1993 tefu ọdọ 1999.
Uña Minister of Health
[nwọ́che | nwó étéwn che]Ọjọ kochu ebie nolu ọjọ ogwu ny'ọwọ mẹlu efu ọdọ 2007, ma Grange dago uña Minister of Health nwu Federal Republic of Nigeria, i jẹnwu ki ch'onobulẹ ejodudu ki dẹ uña lẹ.[3]
Ọjọ k'ochu ẹgwaka nolu ọjọ mẹla efu ọdọ 2007, Grange t'ukọ Lancet yi UCL ugbo ku ma ache International Health & Development.
Efu ochu ejodudu efu ọdọ 2008, efu ujọ ki ọya agboji Turai Umar Musa Yar'Adua wa, Grange jẹnwu ki d'ibẹ tẹ alu k'añọla ch'ẹnwu ogbogaga efy Millennium Development Goals. I d'udọ ki National Assembly ki k'ọla l'ugbo añọla nany am'ọya gọvọnọ statr du ku ma che ki abobulẹ kpai ab'imọtọ ki nẹ ọlafiya añọla.[4]
Ẹt'anẹ kpai ajọ nwu
[nwọ́che | nwó étéwn che]Efu ochu eji efu ọdọ 2008, ma fu Grange mu, ẹnẹ ki jẹ nwu ma mu chi Umaru Musa Yar'Adua oji ọkọ ₦300 million ku ma ma du nwu ki du ch'ukọlọ efu ọdọ 2007 ki ma du ch'ukọlọ-n ki d'ọwọ nwu abi ki mu che Economic and Financial Crimes Commission (EFCC)t.[5] Agboji Naijiria do ọda ka ki ọkọ du ku ma ma du ch'ukọlọ-n ku ma du dabi.[6] Efu ochu ẹta efu ọdọ 2008, agboji Yar'Adua gba ọtakada etanẹ Grange.[7]
Efu ochu ẹta efu ọdọ 2008, Nigerian Medical Association (NMA) k'ọla l'ugbo alu ku ma j'umama todu ki Grange t'anọ kw'oji ukọlọ manyi ma k'ọla l'ugbo ukọlọ ẹnyọ ki che ugbo ọlafiya añọla ab'imọtọ ẹgba ki d'oji ede yi Federal Ministry of Health.[8]
Efu ochu ẹlẹ efu ọdọ 2008, aAbuja High Court du ọda ki Economic and Financial Crimes Commission fu mu t'ọmọ. Senator Iyabo Obasanjo-Bello, ọma agboji kw'obi Olusegun Obasanjo, ma fu dọ onugo ama i kọ wa.[9]
Ọlayi nwu anubi ki t'anẹ
[nwọ́che | nwó étéwn che]Grange dabi t'oji ukọlọ nwu ed'ejutọ añọla ab'imọtọ kpai am'anyefu i dẹ uña agboji Otunba Tunwase National Paediatric Centre, ki b'uma du dago. Ma nu University College Hospital, Ibadan du nwu to du ki che ki nyọ.[10] I ch'ukọlọ wewe ọmọ.
Kw'ẹgba lẹ i na ch'ukọlọ kpọọ efu Global Alliance for Vaccines and Immunization manyi Civil Society Platform on Health.[11][12]
Kpai atẹko Abayomi Mighty ki ak'ọla koji ami agbadufu, i chanẹ AdeGrange Child Foundation, ki che NGO ti che ki ọlafiya añọla am'iye kpai ab'imọtọ nyọgba efu amo icholo ki ache.[13]
Ẹtẹ nwu
[nwọ́che | nwó étéwn che]- ↑ "Professor Adenike Grange" (PDF). World Health Organization. Retrieved 31 ochu ekegwa 2009.
- ↑ Pediatrics, American Academy of (1 ochu ekela 2007). "Dr. Grange named Nigerian health minister". AAP News (in English). 28 (9): 40. ISSN 1073-0397.
- ↑ "ADENIKE GRANGE, THE MINISTER OF HEALTH". Paediatric Association of Nigeria. 12 ochu ekegwa–oka 2007. Retrieved 31 ochu ekegwa 2009.
{{cite web}}: CS1 maint: date format (link)[مردہ ربط] - ↑ Constance Ndubuisi-Enyali (29 ochu ajodudu 2008). "Turai Yar 'Adua commits to saving women and children". Development Communications Network. Retrieved 31 ochu ekegwa 2009.
- ↑ Stanley Nkwazema, Kingsley Nwezeh (3 ochu eketa 2008). "Yar'Adua Moves Against Health Minister". This Day. Archived from the original on 27 ochu ekejo 2008. Retrieved 31 ochu ekegwa 2009.
- ↑ Ben Agande and Inalegwu Shuaibu (26 ochu eketa 2008). "Health Ministers Quit". The Vanguard. Retrieved 31 ochu ekegwa 2009.
- ↑ Daniel Idonor and Sylvester Akor (26 ochu eketa 2008). "Fired! Yar'Adua Sacks Health Minister Over N300m Scam". Daily Champion. Retrieved 31 ochu ekegwa 2009.
- ↑ "COMMUNIQUÉ OF THE EMERGENCY NATIONAL EXECUTIVE COUNCIL MEETING OF THE NIGERIAN MEDICAL ASSOCIATION (NMA) HELD AT PARKVIEW HOTEL, ABUJA ON 29TH MARCH, 2008". Nigerian Medical Association. Archived from the original on 23 ochu ekebie 2008. Retrieved 31 ochu ekegwa 2009.
- ↑ Godwin Tsa Abuja (9 ochu ekele 2008). "N300m scam: Grange, Aduku, Ogandi, others docked, remanded in EFCC custody". The Daily Sun. Retrieved 31 ochu ekegwa 2009.[مردہ ربط]
- ↑ "Vanguard Personality Award: Lifetime Achievement Award – Professor Nike Grange".
- ↑ "GAVI Board members: NGO". www.vaccinealliance.org. Retrieved 28 ochu ekebie 2024.
- ↑ Udeme, Edoamaowo (26 ochu ekela 2017). "Indigenous funding, key to effective health, economic development". Vanguard. Retrieved 28 ochu ekebie 2024.
- ↑ AZOMA CHIKWE (3 ochu ajodudu 2012). "OTNPC handed over to UCH". NFB NEWS. Archived from the original on 4 ochu eketa 2016. Retrieved 1 ochu ekelu 2014.
13. Éwn malábó:Cabinet of President Umaru Yar'Adua Lua error: expandTemplate: template "EditAtWikidata" does not exist.