Lotí ogba ogbolo

Elizabeth Adekogbe

Ákwí Wikipídiya

 

Chief Elizabeth Adekogbe Listenⓘ (1919–1968) che ẹnẹ Naijeriya ki chenationalist, ẹnẹ ijabe, agboji abo kuma a j'uja ẹnwu ki che eyi abobulẹ kpai ẹnẹ ogbuchẹkpọ ki chẹ n'ukpahiu. Onwu che agboji Women's Movement of Nigeria eyi ki dẹ Ibadan. Efu ọdọ 1954, ujọ amonẹ lẹ fi odu nwu rida ti Nigerian Council of Women, e ki dama efu ọdọ 1959 kpai Women's Improvement League ki che National Council of Women Societies, ujọ ki ya ki nẹ ukpahiu ki chẹ gb'anẹ nyọwọ manyu ujọ udama abobulẹ efu Naijeriya ki chẹ t'ọgba.

Olayi ẹgba ejodudu kpai Ukọchẹ

[nwọ́che | nwó étéwn che]

Ma bi Adekogbe ti akwọraa ami aj'ọfẹ eyi Ajaloorun, onu Ijebu-Ife, efu southwestern Nigerian efu ọdọ 1919. I ch'ukọchẹ yi St Agnes Catholic Training School kpai Yaba College of Technology. Alu ki dẹ pẹẹ i t'efu civil service i la ny'atẹ ki che Assistant Inspector eyi ami Aja ẹnwu ẹgba World War II.

Ukọlọ ijabe

[nwọ́che | nwó étéwn che]

Ma chanẹ Women's Movement yi Ibadan efu ọdọ 1952. Amẹnwu k'ujọ lẹ koj'ọgba che ki ẹnẹ du ki neke d'ọwọ tọ efu ijabe, eko abobulẹ nyi ami ujọ uña ọda eyi ugbo kuma kwo, echi aboma ti Western House of Assembly, eko ami abimọtọ abobulẹ wewe nyi ami unyi ukọchẹ , edu ọkọ omẹ ọya wanẹ manyu ọda oji aja enya Syrian kpai Lebanese kate n'ọdanw. Ujọ lẹ dama kpai Action Group ẹgba ka. Tabalẹ, ọgwẹẹ abẹki ami abo kuma che ijabe kpai ujọ ma duu du abobulẹ t'ọgba kuma dago efu ijabe ojanẹ ẹgba lẹn, dagba iche alu ki abobulẹ ch'ukọlọ ogbogaga efu amonẹ etu wa oji ede ẹgba lẹ. Ma du ojile ami ujọ abobulẹ lẹ jẹ ijabe.

Efu ọdọ 1953, ma che ujeju abobulẹ ka yi Abeokuta. Ami ọgbọdu ujọ abobulẹ ogbogaga efu ojanẹ d'efu ujeju lẹ. Agboji ujọ lẹ, Funmilayo Ransome-Kuti, ki nẹ ulieju t'ugbo National Council of Nigeria and the Cameroons (NCNC), dọ ujeju lẹ Federation of Nigerian Women's Societies. Tabalẹ, uja unekwu dẹ agbagba abobulẹ ogbogaga meji kuma dẹ was a battle of wills among assembly lẹ: Adekogbe kpai Kuti. Adekogbe du n, i la kwo assembly lẹ. Ubi lẹ, i d'ọwọ kpọ udama ka kpai women's league eyi Action Group.

Dabi ami ajọfẹ eyi abo Yoruba ki d'efu ma, i gwọnyu odu Iyalaje eyi Ikija.

Ọkọ nwu, L. A. G. Adekogbe, che ach'ukọlọ ẹnẹfu.

I kwu yi Ibadan ọdọ 1968.