Lotí ogba ogbolo

Esi Buobasa

Ákwí Wikipídiya
Esi Buobasa
Known forCommunity activism, climate activism
Awards100 Women (BBC)

Éwn malábó:Template other Esi Buobasa (Fuveme, Ghana) ch'ẹnẹ Ghana ki at'ẹja, ẹnẹ ki kw'efu ewo todu ogbegbele nwu ki kpabiẹ manyi ẹnẹ ki akpọla ugbo ẹrida akpa.[1]

Efu ọdọ 2023, ma du Buobasa tẹ ki chẹnẹ ka efu abobulẹ ku ma n'ukpahiu nyọnyọ efu ilẹ-i dabi ali ki 100 Women (BBC) ka todu amẹnwu ki che agwunyi akpa to ki neke nyi ki dagoor.[2][3]

Ma bi Buobasa manyi i gba dufu efewo Fuveme, ki ch'ewo kekele ki dẹ iba Keta.[3] agbagba ọdọ 2000 kpai ọdọ 2010, anẹ ki dẹ alimeji Keta Lagoon kpai Gulf of Guinea, mu rida tẹ anẹ ẹlanyi kẹkẹ todu omi ohimili ki gba nyatẹ t'alu ki dẹ le.[4][5][6] Abalẹ gẹ omi ki cha kwefu Volta River mu efewo lẹ gba ny'ọwọ chaka.[6]

Unyi wewe d'ọmọ akpabiẹ iko t'iko du manyi omi ki du efewo lẹ jẹnwu Buobasa ki che akpẹja, kpai ọkọ nwu kpai amọma nwu mẹlu ki kwefu ewo lẹ,[3] ku ma lo ti ẹdọ efewo ku ma chanẹ ọlayi ma etitọ.[6][7] Ama ma ñọ n'ọwọ t'ẹnwu ogbogaga ki adu ọkọ wa efu akw'ọra unyi ma ki ch'ẹja ekpa gẹ-n.[8]

Todu ki ẹnwu ki ẹrida ogbegbele akpabiẹ nwu ojanẹ ki bulọ, Buobasa chanẹ ujọ amonẹ ki ach'atọko abobulẹ ku ma kp'ẹja ku ma dẹ uña nwu.[1][3] Udama ma dẹ todu ku ch'ukọchẹ ukọlọ omunẹ ki dẹ nwu ma ku ma neke dabi dago gẹ.[3][7] I la nọ du ọkọ dufu gẹ todu ki ch'atẹko unyi ki kpabiẹ abẹki ọkọ ki lenyọ todu uchobi ẹrida akpa ki ache uj'ọgba.[8] Ẹgba ki Buobasa ch'agboji i jẹ nwu ki tẹ efu ọtakada BBC efu ọdọ 2023 ku ma dọ ki 100 Women (BBC).[1][7][8]

  1. 1.0 1.1 1.2 Agbetiloye, Adekunle (24 November 2023). "Meet the 13 African women named among BBC 100 women in 2023". Business Insider Africa (in English). Retrieved 6 January 2024.
  2. "Ghana's coastal erosion: The village buried in sand". BBC News (in British English). 2016-05-11.
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 GNA (2023-11-24). "Esi Buobasa, native of Fuveme, among BBC's 100 most influential women". Ghana News Agency (in American English). Retrieved 2024-02-09.
  4. Appeaning Addo, K.; Brempong, E. K.; Jayson-Quashigah, P. N. (2020-05-25). "Assessment of the dynamics of the Volta river estuary shorelines in Ghana". Geoenvironmental Disasters (in English). 7 (1): 19. Bibcode:2020GeoDi...7...19A. doi:10.1186/s40677-020-00151-1. ISSN 2197-8670.
  5. Naadi, Thomas (May 12, 2016). "Ghana's coastal erosion: The village buried in sand". BBC Africa (in English).
  6. 6.0 6.1 6.2 "Climate change drowning West African coastline – DW – 07/22/2022". dw.com (in English). Retrieved 2024-02-09.
  7. 7.0 7.1 7.2 "BBC 100 Women 2023: Who is on the list this year? - BBC News". News (in British English). Retrieved 2024-02-09.
  8. 8.0 8.1 8.2 The women at the forefront of the climate battle - BBC 100 Women, BBC World Service (in English), retrieved 2024-02-09